LEVENSKRACHTIG

 

 

Je hebt er vast wel eens van gehoord, endorfine. Het wordt vaak genoemd als genotmiddel en pijnstiller. Maar wat is het nu eigenlijk precies, en hoe kom je er aan?  

Endorfine is een klein, eiwitachtig stofje in je hersenen, een neurotransmitter of signaalmolecuul die informatie overbrengt van de ene cel van je lichaam naar de andere. Het is een lichaamseigen kalmerend middel, dat in chemisch opzicht lijkt op morfine, opium en heroïne. De informatieoverdracht van endorfine zorgt voor vermindering van de gevoeligheid voor pijn, voor pijnstilling en een gevoel van geluk of euforie. Endorfine werkt prestatie verhogend.

Pijn of stress

De productie van endorfine wordt over het algemeen getriggerd door pijn of stress. Zo maakt je lichaam endorfine aan bij veel intensieve inspanning. Hardlopers bijvoorbeeld ervaren bij flinke inspanning de zogenaamde runners-high. Bij vrouwen wordt in de laatste weken van een zwangerschap het endorfine-gehalte verhoogd.

Verslaving

Endorfine zorgt voor een blij, trots en gelukkig gevoel en kan verslavend werken. Zo zijn masochisten bijvoorbeeld verslaafd aan endorfine. Hun lichaam maakt veel endorfine aan als ze zichzelf pijn doen en dat geeft een heerlijk en verslavend gevoel. Hardlopers kunnen vanwege hun verslaving dwangmatig blijven doorrennen voor een high. Maar ook bepaalde voeding kan verslavend werken door endorfine verhogende stoffen. Daarover straks meer.

Verliefd

Endorfine wordt overigens niet alleen aangemaakt bij pijn of stress. Ook als je verliefd bent en bij een orgasme maken je hersenen extra endorfine aan. Daarom geven verliefdheid en seks zo’n gelukzalig gevoel. Luisteren naar muziek en het eten van suiker, chocola, vetten en chilipepers zorgen ook voor een extra aanmaak van endorfine.

Stemmingswisselingen

Je lichaam went aan de inspanning die je levert. Daarom moet je er steeds meer voor doen, willen je hersenen endorfine aanmaken. Kun je in het begin na vijf minuten hardlopen al endorfine aanmaken, als je regelmatig hardloopt duurt dat langer. Als je lichaam plotseling minder endorfine gaat aanmaken omdat je bijvoorbeeld weer stopt met sporten, kun je last krijgen van depressies en stemmingswisselingen.

Endorfine in je eten

Er bestaan ook voedingsstoffen die endorfine activeren, de zogenaamde exorfinen. Dat zijn opioide stoffen uit gluten, melkeiwit (caseïne), soja, spinazie en schimmels. Van exorfinen worden we rustig en gelukkig. Ze zitten bijvoorbeeld in brood, pasta, pizza, melk, kaas, koekjes en roomijs. Overigens werkt bij sommige mensen de afbraak van exorfine niet goed omdat ze een slecht werkend DPP-IV enzym enzym hebben. Dat verklaart de gluten- of lactose intolerantie.

De niet-opioide stoffen stimuleren endorfine op een andere manier, namelijk door een fysiologische stress reactie te veroorzaken. Voorbeelden van niet-opioide stoffen zijn suiker, vetten, cafeïne, smaakversterkers, aspartaam en zout. Door de stressreactie van je lichaam op deze voedingsstoffen is de gemiddelde endorfineverhoging onmiddellijk 37%. Die verhoging duurt echter maar 1 minuut. Deze stoffen worden veel in de junkfood industrie gebruikt en werken enorm verslavend.

Langer genieten

Wil je gezond eten maar toch profiteren van voeding die endorfine stimuleert? Zorg er dan voor dat je voedsel eet met fenylalanine. Dat is een stofje dat ervoor zorgt dat endorfine minder snel afbreekt, waardoor het langer blijft werken en je je langer goed voelt. Fenylalanine zit in chocola (liefst 70% chocolade), bananen, kaas, amandelen, pinda’s, sesamzaad, sojabonen en eiwitten.

Anti-depressiva

Fenylalanine remt ook de afbraak van pijn en heeft een stemmingsverbeterend effect. Het wordt in verband gebracht met een positievere levensinstelling, verhoogde alertheid, verbetering van de geheugenfunctie, verhoogde vitaliteit en vergroting van seksuele interesse. Daarom heeft fenylalanine een anti-depressieve werking.

Endorfine vermindert overigens ook angst. Door lekker te gaan hardlopen (wat endorfine verhoogt) doe je dus niet alleen iets aan je conditie, maar verminder je ook je angsten.

Wil je je nog beter voelen?

Wil je op een andere manier endorfine aanmaken? Dat kan door de diepe ontspanning van een meditatie. Ook met acupunctuur of massage kun je het endorfinegehalte verhogen, door bepaalde pijnpunten te triggeren in je lichaam.  In de zon lopen of een zonnebankkuurtje nemen schijnt ook een positief effect te hebben. Maar stel jezelf niet al te veel bloot aan ultraviolet licht, want daarmee bereik je weer het tegenovergestelde.

Vind je dit artikel waardevol en inspirerend? Help dan mee dit te verspreiden door het te delen met anderen. Dat kan door de social media knoppen.

 

Blijf op de hoogte

Gratis magazine

Gratis E-boek

Tweets